Het STAM zal bij de openinig een collectie in topvorm presenteren. Dat is geen eenvoudige klus want het gaat om vele en waardevolle museumstukken, vervaardigd in heel diverse materialen. Het behoud en beheer van de meer dan 17.000 stukken van de Bijloke- of STAMcollectie is een continu proces. Maar met de opening in zicht, wordt een paar versnellingen hoger geschakeld.
De geselecteerde stukken worden zorgvuldig onderzocht en er wordt bepaald in welke staat deze zich bevinden, welke ingrepen nodig zijn en wat de condities zijn waaronder ze in het museum kunnen opgesteld worden. Voor restauraties werkt het STAM samen met ervaren en gerenommeerde vaklui, die gekozen worden naargelang materiaal en periode.
met zorg behandelen
De specialisatie van restaurateurs gaat ver. Zo komt een verlucht handschrift in andere handen dan een manuscript zonder miniaturen. Handschriften vragen trouwens evenzeer bijzondere aandacht op het vlak van presentatie.
Even delicaat zijn de eeuwenoude archiefstukken die het STAM zal exposeren. De waardevolle samenwerking met tal van partners (zie collectie Gent) biedt de mogelijkheid om mijlpalen in de geschiedenis te illustreren met authentieke documenten.
Dat gaat van de oorkonde van 819 van keizer Lodewijk de Vrome uit het Rijksarchief tot het Groot Privilegie van Maria van Bourgondië van 1477 uit het Stadsarchief. Wat natuurlijk niet kan ontbreken, is de Concessio Carolina, de keure die Karel V in 1540 oplegde, na de opstand, en
waarbij Gent alle privileges en vrijheden verloor.
De bezoekers kunnen kennis maken met stukken die anders, veilig opgeborgen, enkel voor wetenschappers toegankelijk zijn. De opgevouwen documenten moeten zorgvuldig uitgevlakt worden en bevestigd op een zuurvrije drager. De zegels vereisen een speciale fixatie.
zachte restauratie
Textiel, metaal, hout, steen… Elk materiaal vraagt een eigen aanpak. Neem nu het 15de-eeuwse krijgsvaandel met de voorstelling van de Maagd van Gent, toegeschreven aan de kunstenares Agnes vanden Bossche en terecht opgenomen in de Topstukkenlijst van de Vlaamse Gemeenschap. Dit unieke dubbelzijdig
beschilderde stuk werd geconsolideerd en nu komt het er op aan het vaandel in de beste omstandigheden qua klimaat, licht en ondersteuning aan het publiek te tonen.
Even omzichtig wordt omgesprongen met nog andere topstukken: de vroeg 17de-eeuwse geborduurde wapenrok van een heraut met de wapenschilden van Filips II, de 14de-eeuwse bronzen grafplaten van Willem Wenemaer en zijn echtgenote, het Panoramisch Zicht op Gent uit 1534.
We opteren doorgaans voor een zachte restauratie. Voor de processietoortsen uit de 17de en 18de eeuw volstaat een lichte reiniging. Dit geldt evenzeer voor de Wenemaer-grafplaten die aanvullend worden afgewerkt met een beschermend waslaagje. Soms is net de omgekeerde beweging aangewezen. Bij de romaanse doopvont, die uit het Museum voor Stenen Voorwerpen komt, wordt een vroegere behandeling met was ongedaan gemaakt om de Doornikse steen opnieuw tot zijn recht te laten komen.
Ook recente stukken hebben aandacht nodig. Een recente aanwinst voor de STAMcollectie, de maquette ‘Gent Morgen’ van Jurg Lang en Helmut Schulitz uit 1971, diende licht geretoucheerd. Vooral de monorail die in het model rond de historische Kuip werd gelegd, was aan reparatie toe.